HOW TIMUR WAS CAPTURING CITIES

Timur Orta Asya tarihinde olağanüstü derecede önemli bir fatih ve çok cesur lider olarak oldukça özel konuma sahiptir. Semerkand’ın kuzeyindeki Şehr-i Sebz’de doğan Türk İslam ahlakıyla büyümüştür. Maveraünnehr’de hâkimiyeti ele geçirdikten sonra toplam on yıl süren boy savaşları isyanlarıyla karşı karşıya kalmış bunları başarıyla atlatmıştır. Sonra çabalarını her istikamette büyük titizlikle devletini genişletmeye yoğunlaştırmıştır. Sırasıyla Doğu Çağataylıları, Harezmliler, Altın Orda, Hintliler, Memlûkler Osmanlıları mağlup etmiştir. O, ordusuyla birlikte geçtiği yerlerde pek yıkıcı etkiler bıraksa da birçok bölgeyi ıslah etmek suretiyle eskisinden daha iyi hale getirmiş insan ömründe devlet inşa alelade bozkır savaşçısı değildi. Oldukça gelişmiş zekâsı konuda derin bilgisi vardı. Aslında askeri kariyerinin başında çoğunlukla yerleşik toplumlarla meşgul olmuştu. Bunun sebebi kendisinin Asya’nın medeni sahalarında yaşamış olmasıydı. Fakat o, göçebe Çağatay ordularının komutanıydı hisarları, kaleleri şehirleri kuşatmadan önce yerleşikler karşısında ordusunun uyacağı kuralları ortaya koymalıydı. Ayrıca stratejiler taktikler de karşılaşılacak vaziyetler için ayarlanmalıydı. yenilen taraf emniyeti temin etmeyi önemsiyordu. Bu, yeni fethedilen şehirlerin Timurlu devletine intibak etmesi önem arz eden husustu. Bu şekilde çevreden merkeze para akışı süreci beklenildiği gibi mükemmel işleyecekti. Son cihan fatihi zalim değil adil hükümdar bilinmek istemişti. Onun adalet anlayışı kimi insanlara garip aşırı görünmüştür. Sadakat kendisi tarafından en cömert ödüllendiriliyordu, ancak isyankârlık ibretiâlem olsun diye şiddetli cezalandırılıyordu. Göreceğimiz siyasal yaşamının bütün safhasında ilkelerine sadık kalmış, ihmal etmemiştir. makalenin kaleme alınma tam burada yatmaktadır. Timur’un ilişkisi açık onlar üzerine yaptığı seferlerde görülmektedir. Çünkü bu seferler iki farklı dünyayı buluşturan karşılaşmaları sağlıyordu. halkların kuşatmaları esnasında aldığı önlemler, dikkate öncelikler doğrultuda verdiği emirler kaynaklardan okunabilmektedir. kaynakların bizlere malumatlar dikkatli alınmalıdır. bağlamda bilhassa Hindistan, İran Suriye kuşatmalarında onun yerleşiklere tutumunu anlamak ibadullah bilgi örnek mevcuttur. Kuşatmalar incelendiği vakit plansız rastgele şehirlere saldıran, içindeki insanları öldüren, fütursuzca yağma yapan barbar olmadığı anlaşılmaktadır. Her şehrin geçirilmesi zekice taktikler, zamanında hamleler basiretli siyasetler izleniyordu. hususta Devleti’nin komutanları bürokratları roller icra ediyordu. ilişkilerin hepsi mühimdir. makalede yazar Timur’un, toplumların kuşatılması, bundan sonraki süreçteki izlediği prensipleri kaynaklara dayanarak almıştır.